14 Kasım Diyabet Günü olarak kutlanıyor. Her yıl 14 Kasımda diyabet diğer adıyla şeker hastalığı konusunda çeşitli etkinlikler düzenleniyor. Bu etkinliklerde bilgilendirmeler yanında diyabet taramaları da yapılıyor.
Dünyada yaklaşık 250 milyon, ülkemizde ise 5 milyon diyabet hastasının olduğu biliniyor. Bu sayının da her geçen gün arttığını düşünürsek daha dikkatli olmak ve bilinçlenmek gerektiği açıktır. Bu nedenle bugün köşe yazımı bu konuya ayırdım.
Diyabet nedir?
Diyabet, pankreastan salgılanan insülin hormonunun azlığı veya yokluğu nedeniyle kandaki şekerin yükselmesidir. Şeker (glikoz) hücrenin en temel yakıtıdır, insülinin görevi ise şekerin hücre içine girmesini sağlamaktır. İnsülinin eksikliğinde şeker hücre içine girmez, kanda birikmeye başlar. Yüksek seyreden şeker damarlarda ve birçok organda hasara yola açar. Diyabet, beslenme ile doğrudan ilişkili bir hastalıktır. Çünkü yediğimiz yiyeceklerin içerisinde bulunan şeker miktarı kan şekeri seviyesini etkiler.
Diyabet ortaya çıkmadan önce bir süre gizli seyredebilir. Her 10 kişiden birinin diyabet hastası olma riski vardır. Aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçına sahipseniz vakit kaybetmeden şeker taraması yaptırın.
Diyabet hastalığının belirtileri
- Çok su içme (günde 4-5 litre ve daha fazla)
- Çok idrara çıkma
- El ve ayaklarda karıncalanma hissi
- Açken el ayaklarda boşalma hissi
- Halsizlik, yorgunluk
- Devamlı tatlı yeme isteği
- Çok hızlı kilo kaybı veya kilo verememe
Diyabet hastalarının % 83’ü obez!
Aslında bu istatistiği tersinden söylemek de mümkün: Obez bireylerin diyabete yakalanma riski de çok yüksek. Kısacası fazla kilolardan sakınılmalı.
Diyabette tıbbi beslenme tedavisi
Yapılan araştırmalar diyabetin tedavisinde, tek başına ilaç ya da insülin tedavisinin yetersiz olduğunu gösteriyor. Tıbbi beslenme tedavisi ve egzersizle desteklenen medikal tedavi diyabetin tedavisinde altın standart. Her diyabetlinin mutlaka bir doktoru bir de diyetisyeni olması şart. Çünkü tedavi kişiye özel planlanıyor.
Diyabetli bireylerin beslenmede dikkat etmesi gereken önemli konulardan bazıları şunlar:
- Az ve sık beslenin. 2-3 saat aralıklarla, 3 ana öğün ve 3 ara öğün beslenin.
- Basit şeker tabir ettiğimiz kan şekerini hızlı yükselten tatlı besinlerden uzak durun. Örneğin; bal, reçel, pekmez, tatlılar, hamur işleri, meşrubatlar, gazlı içecekler
- Bir öğünde çok yüklü beslenip, bir öğünü zayıf bırakmayın. Yiyecekleri öğünlere eşit olarak paylaştırın.
- Alkolden uzak durun.
- Sebze, meyve, süt, tam taneli tahıl, süt ve et grubu yiyeceklerden ihtiyacınız kadar her gün dengeli olarak tüketin.
- Aşırı yağlı, tuzlu yiyeceklerden, katı yağlardan, içeriğini bilmediğiniz gıdalardan uzak durun.
- Her gün mutlaka 30-60 dakika yürüyüş yapın. Diyabetli bireyler için en doğru yürüyüş zamanı yemekten 1 saat sonrasıdır.
- Diyabetik ürünlere dikkat edin. Bir besinin içine şeker konmayabilir, ancak aşırı yağlı ya da tuzlu olabilir.) Diyetisyeninize danışmadan diyabetik ürünleri gelişigüzel tüketmeyin.
